วันลาพักร้อนประจำปีในญี่ปุ่น
พระราชบัญญัติมาตรฐานแรงงาน มาตรา 39: ครบ 6 เดือน 10 วัน สูงสุด 20 วัน
วันลาพักร้อนประจำปี (年次有給休暇) เป็นสิทธิที่รับรองโดยมาตรา 39 ของพระราชบัญญัติมาตรฐานแรงงาน ลูกจ้างที่ทำงานต่อเนื่องครบ 6 เดือนและมาทำงานไม่น้อยกว่า 80% ของวันทำงานทั้งหมดจะได้รับสิทธิ์ จำนวนวันจะเพิ่มขึ้นตามอายุงาน พาร์ทไทม์ กะ และลูกจ้างสัญญาก็ใช้เงื่อนไขเดียวกัน
แหล่งข้อมูล: 厚生労働省「確かめよう労働条件」年次有給休暇、 年次有給休暇取得促進特設サイト、 リーフレット「労基法39条」(PDF)。
จำนวนวันสำหรับลูกจ้างทั่วไป
ใช้กับลูกจ้างที่กำหนดวันทำงาน 5 วันขึ้นไปต่อสัปดาห์ หรือ 30 ชั่วโมงขึ้นไปต่อสัปดาห์
| อายุงานต่อเนื่อง | 0.5 | 1.5 | 2.5 | 3.5 | 4.5 | 5.5 | 6.5+ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| วัน | 10 | 11 | 12 | 14 | 16 | 18 | 20 |
เริ่มที่ 10 วันเมื่อครบ 6 เดือน จากนั้นเพิ่มปีละ 1 วันจนถึง 2 ปี 6 เดือน และเพิ่มปีละ 2 วันตั้งแต่ 3 ปี 6 เดือน จนถึงเพดานตามกฎหมาย 20 วันเมื่อครบ 6 ปี 6 เดือน ไม่มีสิทธิ์ตามกฎหมายเกิน 20 วัน
การให้ตามสัดส่วน (พาร์ทไทม์)
ใช้กับลูกจ้างที่กำหนดวันทำงาน 4 วันต่อสัปดาห์หรือน้อยกว่า และ น้อยกว่า 30 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ หากทำงาน 4 วันหรือน้อยกว่าแต่ 30 ชั่วโมงขึ้นไป จะใช้ตารางลูกจ้างทั่วไปด้านบนแทน
4 วัน/สัปดาห์ วันทำงานที่กำหนด 169–216 วัน/ปี
| 0.5 | 1.5 | 2.5 | 3.5 | 4.5 | 5.5 | 6.5+ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 7 | 8 | 9 | 10 | 12 | 13 | 15 |
3 วัน/สัปดาห์ วันทำงานที่กำหนด 121–168 วัน/ปี
| 0.5 | 1.5 | 2.5 | 3.5 | 4.5 | 5.5 | 6.5+ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 5 | 6 | 6 | 8 | 9 | 10 | 11 |
2 วัน/สัปดาห์ วันทำงานที่กำหนด 73–120 วัน/ปี
| 0.5 | 1.5 | 2.5 | 3.5 | 4.5 | 5.5 | 6.5+ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 | 4 | 4 | 5 | 6 | 6 | 7 |
1 วัน/สัปดาห์ วันทำงานที่กำหนด 48–72 วัน/ปี
| 0.5 | 1.5 | 2.5 | 3.5 | 4.5 | 5.5 | 6.5+ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 |
※ ตัวเลขในตารางคือจำนวนวัน ถ้าทำสัปดาห์ละ 1 วัน ก็ได้ 1 วันเมื่อครบ 6 เดือน และ 3 วันเมื่อครบ 6 ปี 6 เดือน กรณีทำงานเป็นกะที่จำนวนวันไม่คงที่ ให้ใช้วันทำงานที่กำหนดต่อปีเป็นเกณฑ์
4 กฎที่มักเข้าใจผิด
- ครบ 6 เดือนได้ 10 วัน แม้ยังไม่ครบปี การถือว่า "ยังไม่ครบปีจึงได้ 0 วัน" เป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติมาตรฐานแรงงาน เมื่อครบ 6 เดือนต่อเนื่องและการมาทำงาน 80% เกิดขึ้น วันนั้นคือวันให้สิทธิ์ครั้งแรก
- ถ้าได้ 10 วันขึ้นไป นายจ้างต้องให้ลา 5 วันทุกปี ตั้งแต่ 1 เมษายน 2019 นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างได้ลา 5 วันภายใน 1 ปีนับจากวันให้สิทธิ์ (มาตรา 39 วรรค 7) ฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 300,000 เยน วันลาที่เบิกเป็นรายชั่วโมงนำมาหักจาก 5 วันนี้ไม่ได้
- ลูกจ้างเป็นผู้เลือกวันลา สิทธิ์กำหนดเวลาลาเป็นของลูกจ้าง นายจ้างเปลี่ยนได้เฉพาะเมื่อการลานั้น "ขัดขวางการดำเนินงานปกติของกิจการ" (มาตรา 39 วรรค 5) การปฏิเสธทั้งหมดเพียงเพราะเป็นฤดูงานยุ่งไม่ชอบด้วยกฎหมาย
- วันที่ไม่ได้ใช้ยกไปปีหน้าได้ และอายุความ 2 ปี วันที่ให้ในปีนี้ยกไปปีหน้าและใช้ได้ถึงวันสุดท้ายของปีนั้น (มาตรา 115) การซื้อคืนวันลาเมื่อลาออกไม่ใช่หน้าที่ตามกฎหมาย
คำถามที่พบบ่อย
ลาพักร้อนในญี่ปุ่นเริ่มเมื่อไหร่?
เมื่อทำงานต่อเนื่องครบ 6 เดือนและมาทำงานไม่น้อยกว่า 80% ของวันทำงานทั้งหมด จะได้ 10 วัน ไม่ใช่ "ยังไม่ครบปีจึงได้ 0 วัน" วันที่ครบ 6 เดือนคือวันให้สิทธิ์ครั้งแรก
ได้มากที่สุดกี่วัน?
ลูกจ้างทั่วไป (กำหนด 5 วันขึ้นไปต่อสัปดาห์ หรือ 30 ชั่วโมงขึ้นไปต่อสัปดาห์) เริ่มที่ 10 วันเมื่อครบ 6 เดือน และถึงเพดาน 20 วันเมื่อครบ 6 ปี 6 เดือน การเพิ่มไม่สม่ำเสมอ: ปีละ 1 วันจนถึง 2 ปี 6 เดือน แล้วปีละ 2 วันตั้งแต่ 3 ปี 6 เดือน
พาร์ทไทม์ก็ได้หรือไม่?
ได้ ไม่เกี่ยวกับสถานะพนักงานประจำ หากกำหนดวันทำงาน 4 วันต่อสัปดาห์หรือน้อยกว่า และน้อยกว่า 30 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ จะได้วันตามสัดส่วนของจำนวนวันทำงานต่อสัปดาห์ ทำงานสัปดาห์ละ 1 วันก็ได้ 1 วันเมื่อครบ 6 เดือน หาก 4 วันหรือน้อยกว่าแต่ 30 ชั่วโมงขึ้นไป จะใช้ตารางลูกจ้างทั่วไป
กฎ "5 วันต่อปี" คืออะไร?
ตั้งแต่ 1 เมษายน 2019 ลูกจ้างที่ได้ 10 วันขึ้นไป นายจ้างต้องจัดให้ได้ลา 5 วันภายใน 1 ปีนับจากวันให้สิทธิ์ (มาตรา 39 วรรค 7) ฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 300,000 เยน วันลาที่เบิกเป็นรายชั่วโมงนำมาหักจาก 5 วันนี้ไม่ได้
วันลาที่ไม่ได้ใช้จะเป็นอย่างไร?
ยกไปปีหน้าและใช้ร่วมกับสิทธิ์ของปีนั้นได้ สิทธิ์เรียกร้องมีอายุความ 2 ปี (มาตรา 115) หมายความว่าวันที่ให้ปีนี้ใช้ได้ถึงวันสุดท้ายของปีหน้า
ลาออกแล้วขายวันลาที่เหลือได้ไหม?
กฎหมายญี่ปุ่น<b>ไม่ได้</b>กำหนดให้นายจ้างต้องซื้อคืน จะซื้อคืนก็ต่อเมื่อข้อบังคับการทำงานหรือสัญญาระบุไว้ ถ้าไม่ระบุก็ไม่มีสิทธิ์เรียกร้อง ในทางปฏิบัติคือใช้วันลาที่เหลือให้หมดก่อนวันทำงานวันสุดท้าย
ถ้านายจ้างไม่ยอมให้ลา ทำอย่างไร?
สิทธิ์กำหนดเวลาลาเป็นของลูกจ้าง (มาตรา 39 วรรค 5) นายจ้างเปลี่ยนเวลาได้เฉพาะเมื่อการลาขัดขวางการดำเนินงานปกติของกิจการ ปฏิเสธทั้งหมดเพียงเพราะงานยุ่งไม่ชอบด้วยกฎหมาย การขัดขวางการลาหรือฝ่าฝืนหน้าที่ 5 วันถือเป็นการฝ่าฝืนที่ปรึกษาสำนักงานตรวจแรงงานได้
เนื้อหาข้างต้นอ้างอิงเอกสารของกระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการ (MHLW) ที่ระบุในหน้านี้ การนำไปใช้จริง (ระบบเวลาทำงานยืดหยุ่น การให้วันลาพร้อมกันทั้งบริษัท การให้ลาตามแผน) แตกต่างกันในแต่ละที่ทำงาน โปรดตรวจสอบกับข้อบังคับการทำงานของบริษัทและสำนักงานตรวจแรงงานในพื้นที่
สมมติฐานของตารางนี้
นี่คือเกณฑ์ขั้นต่ำตามกฎหมาย ข้อบังคับการทำงานหรือสัญญาจ้างให้มากกว่านี้ได้ (เช่น ให้ 20 วันตั้งแต่ปีแรก) แต่ให้ต่ำกว่าไม่ได้ ข้อตกลงที่ต่ำกว่ากฎหมายเป็นโมฆะและใช้ตัวเลขตามกฎหมาย
ถ้าใช้วันให้สิทธิ์เดียวกันทั้งบริษัท ทำได้เพียงเลื่อนขึ้น การจัดวันให้สิทธิ์ให้ตรงกันทั้งบริษัททำได้ แต่จะปล่อยให้ถึงวันให้สิทธิ์จริงแล้วยังไม่ได้ลาไม่ได้ ปีแรกจึงเป็นการให้ล่วงหน้าตามสัดส่วน
หน้านี้ไม่มีเครื่องคำนวณโดยตั้งใจ การให้ตามสัดส่วนต้องดูทั้งจำนวนวันและชั่วโมงต่อสัปดาห์ และการให้พร้อมกันทั้งบริษัททำให้ปีแรกเป็นสัดส่วน เครื่องคำนวณที่รองรับแค่ลูกจ้างทั่วไปจะทำให้พาร์ทไทม์เข้าใจผิด จึงให้เฉพาะตารางและแหล่งข้อมูลทางการ